Basistips

Meer grip op je accounts, gegevens en apparaten

Een korte, praktische gids voor klanten: hoe je veiliger online werkt, minder afhankelijk wordt van één partij en bij problemen sneller herstelt. Geen alarmverhalen — wel concrete stappen.

1. Basisveiligheid op je apparaten

1

Updates aan en automatisch

Het grootste deel van succesvolle aanvallen misbruikt bekende lekken waar al een update voor is. Zet automatische updates aan voor besturingssysteem, browser en apps.

Windows · macOS · iOS · Android
2

Schijfversleuteling aan

Beschermt je gegevens als je laptop of telefoon kwijtraakt. Bewaar het herstelsleutel/recovery key buiten het apparaat — niet alleen in je account.

  • Windows: BitLocker
  • macOS: FileVault
  • iOS/Android: standaard aan met sterke toegangscode
3

Sterk schermslot

Gebruik minstens 6 cijfers, liever een wachtwoord of een lange pincode. Biometrie (gezicht/vinger) is gemak — de code blijft je echte slot.

4

Voorzichtig met “handige” tools

Optimizers, registry cleaners, gratis VPN’s en bijgeleverde toolbars leveren meer risico dan winst op. Gebruik wat het besturingssysteem zelf biedt.

2. Accounts: sterk én herstelbaar

5

Wachtwoordmanager

Eén sterk hoofdwachtwoord, voor de rest unieke wachtwoorden die de manager onthoudt. Voorbeelden: Bitwarden, 1Password, KeePassXC.

Geen wachtwoorden hergebruiken
6

Tweestapsverificatie / passkeys

Zet 2FA aan op e-mail, bank, cloudopslag en sociale media. Gebruik bij voorkeur een authenticator-app of passkey, geen sms.

7

Herstel vooraf regelen

Bewaar herstelcodes, een tweede e-mailadres en eventueel een reservetelefoonnummer. Test of je écht binnenkomt zonder je hoofdtoestel.

  • Microsoft-account herstelcode
  • Apple ID herstelcontact / herstelsleutel
  • Google reservecodes
8

Phishing herkennen

Twijfel je aan een mail, sms of belletje? Klik niet, bel niet terug op dat nummer. Ga zelf naar de officiële site of app. Banken vragen nooit om codes.

Tip: controleer regelmatig op politie.nl/checkjehack en haveibeenpwned.com of je e-mailadres in een datalek voorkomt. Zo ja: wachtwoord direct wijzigen en 2FA aanzetten.

3. Je data: back-up volgens 3-2-1

9

Drie kopieën, twee soorten media, één extern

Bijvoorbeeld: je laptop + een externe schijf + een cloud- of offsite-back-up. Eén kopie moet losgekoppeld of onveranderbaar zijn — dat redt je bij ransomware.

10

Test je back-up

Een back-up die nooit teruggezet is, is geen back-up. Probeer minstens jaarlijks een bestand of map terug te zetten.

11

Lokale kopie van cloudbestanden

Als al je documenten alleen in OneDrive, iCloud of Google Drive staan, ben je kwetsbaar bij accountverlies. Houd belangrijke documenten ook lokaal of in een tweede dienst.

12

Open en exporteerbaar

Kies waar mogelijk formaten die je later nog kunt openen zonder dezelfde leverancier (PDF, ODF, plain text, open foto-/videoformaten).

4. Privacy & digitale autonomie

13

Minder delen is meer controle

Loop je accountinstellingen één keer rustig door. Schakel reclame-ID, locatie­geschiedenis en onnodige “personalisatie” uit.

14

Browserhygiëne

Een privacy-vriendelijke browser (bijvoorbeeld Firefox of Brave), een tracker-blocker (uBlock Origin) en regelmatig je extensies opschonen scheelt enorm.

15

E-mail en zoekmachine

Overweeg alternatieven naast de grote partijen, bijvoorbeeld een Europese mailprovider en een privacyvriendelijke zoekmachine. Gebruik aliassen voor diensten waar je je niet aan wilt binden.

16

Eigen domein voor wie ondernemer is

Een eigen domein bij een betrouwbare registrar maakt je e-mail en website verplaatsbaar. Zet registrar-lock aan en leg de toegang vast buiten één persoon.

Realistisch blijven: “alles zelf hosten” is voor de meesten geen veiliger keuze. Doel is niet anti-cloud, maar dat jij aan de knoppen zit: je eigen domein, je eigen back-ups, je eigen herstelsleutels, en de mogelijkheid om te verhuizen.

5. Betrouwbare Nederlandstalige bronnen